مطلبی به قلم دوست هنرمند" امیرحسین پناهی "پیرامون آلبوم ای کاش ، :

 

 

نقد و بررسی آلبوم " ایکاش "

( اثر گروه " نهان " , علی خلیل زاده )

آلبوم " ایکاش " اثری صرفا موسیقايی نیست, بلکه یک نمایشنامه رادیویی و حتی از آن فراتر به واسطه تصویر سازی های دقیق , یک اثر سینمایی است.

شاید بتوان گفت اولین اثر موسیقی است که دارای داستان و شخصیتی (علی) منسجم می باشد. " ایکاش " در یک کلام حدیث تنهایی انسان مدرن است.

نقدی است بر اندیشه انتقادی مدرنیته که حاصلش دوران پسا مدرن است, روایت انسانی است غرق در نوستالژی , مضطرب, افسرده و پریشان , خسته و 

بی انگیزه از محیط پر هیاهو و بی رحم پیرامونش.

روایت عصریست که ارزشها رنگ باخته و انسان معاصری سرشار از خشم و

اعتراض, سردرگم و ملتهب, سراسیمه به دنبال رهایی از جبر زمان و مکان ,

خواهان کنجی خلوت و در آرزوی رسیدن به آرامش, این گنج گویی غیر قابل دسترس. و انصافا از لحاظ فرم بسیار مناسب و حرفه ای به این محتوای

درونی اثر پرداخته شده است. سبک کلی آن موسیقی راک , به خوبی بیانگر اعتراض نهفته در روح اثر می باشد , بخصوص این که در قسمت هایی از آلبوم حال وهوای موسیقی دهه 60 و70 میلادی که اوج جریانهای اعتراضی اجتماعی و سیاسی در آمریکا و اروپا رقم خورده است را داراست.

از دیگر نکات مثبت فرمی اثر, گام مینور یا همان آواز بیات اصفهان درموسیقی دستگاهی اصیل ایرانی است که حس نوستالژی را به خوبی منتقل می کند (آهنگ شماره 4) . همانطور که ذکر شد با یک اثر پست مدرن مواجه هستیم,

هم از لحاظ محتوا و هم شیوه روایت داستان . شاه بیت این آلبوم را آهنگ های شماره 10 و 11 میتوان بر شمرد. فضای این دو آهنگ سرشار از وهم , انتزاع و از خود بیگانگی و پوچی است. وهم حاکم در فضا با استفاده از آکوردهای 9 و13 به خوبی منتقل شده است و با ضرباهنگ سریع و خشن که از خصوصیات موسیقی متال می باشد ( که درحاشیه می توان به این اشاره کرد که تم هایی از موسیقی گروه " متالیکا " بخصوص نحوه بیان شعر توسط خواننده در این آهنگ قابل ردگیری است) به آنارشیسم شخصیت داستان پرداخته است.

یکی از بارزترین و مهم ترین شاخصه های یک اثر پست مدرن نامشخص بودن مرز بین واقعیت و خیال است. زبان موجود این دو آهنگ سرشار از تردید در وجود ذات همه چیز ودر هم آمیختگی جدایی ناپذیر دنیای سوژه ( ذهنی ) و ابژه ( عینی ) است. و سبک این دو آهنگ , بسیار پر رنگ , در عالم سینما یادآور سبک کارگردان بی بدیل " دیوید لینچ " و آثاری از وی مانند " جاده مالهالند " و " بزرگراه گمشده " است. و این آلبوم به زیبایی هر چه تمام تر پیرو این مکتب گام برمی دارد.

در اینجا به یک خصوصیت دیگر آثار پست مدرن سینمایی باید اشاره کرد و آن پایان باز داستان و قرار ندادن نتیجه نهایی قطعی و یک بعدی ( آنگونه که در داستانهای کلاسیک استفاده می شود ) می باشد. و در کل خط داستانی موجود به شکلی دوار رقم می خورد که آغاز و سرانجام , و واقعیت و خیال به هم پیوسته است و این تکنیک , تسلسل و دور باطل محتوایی اثر را بسیار زیبا نمایانگر است.

آری آلبوم " ایکاش" اثری است بسیار قابل تامل که مخاطب را به اندیشیدن وامی دارد , سرشار از خلاقیت تکنیکی و فرمی که بسیار مناسب در خدمت روح اثر حرکت می کند. اثری است با زبان , فکر و اجرایی نو که نشان دهنده ی ذهن خلاق و مکاشفه گر خالق آن است. و این اولین و آخرین رسالت هنر است که عامل و حاصل آن " تفکر " باشد.

" با آرزوی موفقیت روزافزون" ( امیرحسین پناهی )